شاهرود و بسطام - سرانجام به منطقهء وسيع و غنى شاهرود و بسطام مىرسيم كه در مبحث استراباد به صورت حاشيه مطالبى راجع به آنها بيان كردم و تنها فرزند زندهء فتحعلى شاه حاكم آنجاست . اينجا با رشتهء البرز از استراباد جدا شده است ازاين‌رو سفر و كار من نيز به پايان مىرسد چون‌كه سراسر خراسان را مورد امعان نظر قرار داده و از بلوك و توابع اين مهم‌ترين ايالت ايران شرحى اجمالى بيان كرده‌ام . قدرت كلى نظامى خراسان - اكنون كه موقع رها كردن اين قسمت از موضوع كتابم فرارسيده است قصد دارم كه جمع نيروى نظامى خراسان را كه ارقام جداگانه آن را ذكر كرده بودم به‌طور خلاصه يك‌جا قيد كنم . اين محاسبه البته شامل نفرات مزدور محلى و شمخالىها « 1 » نمىشود كه در زمان جنگ احضار و به ميدان نبرد اعزام مىشوند . پياده‌نظام ( سرباز يا نفرات تعليم‌يافته ) 1 - فوج‌هاى ناحيه‌اى دو فوج قراترك كه در ترشيز و تربت حيدرى گرفته مىشوند هركدام 800 نفر - 1600 دو فوج كه در بيرجند گرفته مىشوند هركدام 800 نفر - 1600 ( از اين چهار فوج يك گردان از هركدام مجهز و در ضمن نصف تمام عده در حال مرخصىاند ) 2 - فوج‌هاى غيرناحيه‌اى چهار فوج كه معمولا در آذربايجان تعليمات مىيابند كه سه فوج هميشه در پادگان مشهد آماده خدمت‌اند و هركدام 800 نفرند - 3200 نفر جمع 6400 نفر

--> ( 1 ) - شمخال - تفنگ بلند كه روى سه پايه قرار مىدهند .